<<<<

Ο προθάλαμος και το εσωτερικό της εκκλησίας στεγάζονται με ξεχωριστούς τρούλους σε σχήμα σταυρών.  Ο στρογγυλός θόλος στηρίζεται από ημι-κίονες δίπλα από τους πλαϊνούς τοίχους.

    Μαζί με τις εκκλησίες , τα 2 σχολεία αποτελούν στοιχεία για τον τρόπο ζωής στο χωριό.  Τα αγόρια και τα κορίτσια είχαν δικό τους  αστικό (δημοτικό) σχολείο στο Λεβίσι, και όλα τα μαθήματα ήταν στην Ελληνική γλώσσα.

    Το σχολείο θηλέων βρίσκεται στο ύψωμα πάνω από την κρήνη Turabi και το αρρένων είναι στην κορυφή του λόφου στα βορειοδυτικά της Πάνω Εκκλησίας.  Στο μουσείο Fethiye εκτίθεται μια επιγραφή από το σχολείο θηλέων, και μας ενημερώνει ότι το κτίριο ήταν δωρεά των αδερφών Λεβίσι.  Για μέση εκπαίδευση, οι νέοι πήγαιναν στη Ρόδο, την Αθήνα και την Πόλη.  Η κύρια πηγή νερού ήταν από τις στέρνες που γέμιζαν με το βρόχινο νερό από τις υδρορροές των στεγών.  Πόσιμο νερό, έπαιρναν από τις 2 κρήνες, η μια στην είσοδο του χωρίου, και η δεύτερη πλάι στο σχολείο θηλέων.  Η κρήνη Turabi (1919) έχει πρόστεγα που βλέπουν προς  τον κύριο δρόμο και τους παράδρομους.

    Οι ανεμόμυλοι είναι ένα άλλο σύνολο κτιρίων στο Λεβίσι.  Ο μύλος του νότιου λόφου, 100 μέτρα δυτικά του Δυτικού Παρεκκλησίου, δέχεται τους θαλάσσιους ανέμους.  Ο άλλος μύλος βρίσκεται στην κορυφή του Değirmen Tepe (Ντεγιρμέν Τεπέ) στα νοτιοδυτικά την κοιλάδας KAYA.  Οι μύλοι είναι κυλινδρικοί και είχαν δύο ορόφους, όμως σήμερα σώζεται μόνο το εξωτερικό τους .  Η κεντρική πλατεία, βόρεια από την Πάνω Εκκλησία, στέγαζε την αγορά της πόλης.  Τα κτίρια σήμερα είναι ερειπωμένα  όμως γνωρίζουμε ότι υπήρχαν καφενεία, κρεοπωλεία, μανάβικα, παντοπωλεία καθώς και καταστήματα με οικοδομικά υλικά.

    Μετά την Ανταλλαγή, οι κάτοικοι του Λεβισίου και του Fethiye (Μάκρη) εγκαταστάθηκαν στη Νέα Μάκρη, στην Αττική.  Γραπτά κείμενα που μας πληροφορούν για την ευημερία του Λεβισίου μπορούμε να δούμε στις εκδόσεις «Istanbul Metropolitan Branch of the Chamber of Architects».  Οι πηγές του παρόντος βιβλίου  προκύπτουν από αυτές τις εκδώσεις και όχι από μελέτες πάνω στο χωριό. Επίσης οι κάτοικοι της Νέας Μάκρης και του Kayaköy, μαρτυρούν για την ευημερία του Λεβισίου.  Οι ανταλλάξιμοι κάτοικοι του Λεβισίου  επιβιβάστηκαν σε πλοία από το λιμάνι του Fethiye το έτος 1923, που τους μετέφεραν στην Ελλάδα.

    Μικρός αριθμός Τούρκων από τη Δυτική Θράκη που ήρθαν να τους αναπληρώσουν δεν έμειναν  στο Kayaköy αλλά μετακόμισαν σε άλλες περιοχές της Ανατολής, κοντά σε συγγενείς τους.  Οι Έλληνες στο Λεβίσι ήταν έμποροι και χειροτέχνες.  Ξυλουργοί, χαλκωματάδες, τενεκετζήδες και σιδεράδες ήταν τα γνωστά τους επαγγέλματα.  Ο γυναίκες ασχολούνταν με τα οικιακά και στον ελεύθερο χρόνο τους με την υφαντουργία.  Έξω από τα σχολεία, τη δουλειά τους και τα θρησκευτικά τους, Τούρκοι και Έλληνες σύχναζαν στα ίδια καφενεία, περνούσαν μαζί και είχαν καλές σχέσεις.  Ωστόσο,  δεν είχαν μεικτούς γάμους.

   

 Η συμφορά του πολέμου  χώρισε τις δύο κοινότητες και προκάλεσε ανείπωτο πόνο και κακουχίες σε αυτούς που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, τα χωριά τους, τους αγαπημένους φίλους και τις αναμνήσεις τους.  Τούτο ισχύει και για τις 2 πατρίδες των Ανταλλάξιμων.

    Μέχρι σήμερα πολλά γράφτηκαν - συμπόσια, συνέδρια, ομιλίες και συναντήσεις διοργανώθηκαν σχετικά με το Kayaköy-Λεβίσι.  Με την καλύτερη των προθέσεων, το Kayaköy ανακηρύχθηκε ως «Χωριό της Ελληνοτουρκικής Φιλίας».  Σε μία προσπάθεια ενδυνάμωσης και σύσφιξης αυτής της φιλίας, αποφασίσθηκε η ανακαίνιση των εγκαταλειμμένων κτιρίων του Λεβισίου, ώστε να διατηρηθούν και να προστατευθούν από  φθορές.

<<<<